นิวรณ์ ๕

กิเลสหยาบที่ทำปัญญาให้ถอยหลัง
๑. กามฉันทะ – ความพอใจในกามคุณ ๕
๒. พยาบาท – ความโกรธ ความพยาบาท
๓. ถีนมิทธะ – ความง่วงเหงาหาวนอน
๔. อุทธัจจกุกกุจจะ – ความฟุ้งซ่านและรำคาญใจ
๕. วิจิกิจฉา – ลังเลสงสัยในผลการปฏิบัติ